Blog: kodeksy etyczne w firmach

Kodeks etyczny jako wsparcie działalności biznesowej.

Etyka w biznesie to problem złożony i niełatwy do wyjaśnienia – trudno przecież zdefiniować zarówno dobrego biznesmena, jak i etyczną firmę. Najczęściej kwestia ta rozstrzyga się w oparciu o takie zasady jak wierność normom moralnym w praktycznym działaniu. Coraz więcej firm chce być postrzeganych jako etyczne, dlatego wdrażają kodeksy etyczne.

Wśród najczęstszych nadużyć w polskich firmach wymienia się fałszowanie ofert przetargowych (26%) i podwójne wystawianie faktur (20%). Dodatkowo odnotowuje się wiele przypadków malwersacji związanych z podróżami i wyjazdami służbowymi (43%). Popularne jest również korzystanie przez pracowników ze służbowych kart kredytowych do prywatnych celów – takie nadużycia zdarzają się w 33% przedsiębiorstw.

40% przedsiębiorców uważa, że straty związane z podróżami służbowymi są niewielkie, jednak warto zaznaczyć, że nadużycia i oszustwa na tle zakupowym są trudne do wykrycia. Jedna czwarta firm z regionu EMEA traci na skutek takich nieuczciwych praktyk od 10 tys. do 150 tys. euro rocznie. Natomiast w Polsce ten problem jest bagatelizowany i nieokreślony w liczbach.

W naszym kraju 27% firm zatwierdza wnioski o realizację zamówienia ręcznie, aby zminimalizować ryzyko oszustwa. Taka sama liczba przedsiębiorców polega na pracownikach, których zadaniem jest kontrola tego procesu. Do najczęściej stosowanych technik wykrywania nadużyć należy kontrola ręczna (43%), wyspecjalizowane oprogramowanie (30%), integracja i reduplikacja danych (30%)[1].

Wiele z tych rozwiązań pozostawia duże pole do nadużyć. Coraz częściej jednak

przedsiębiorcy zdają sobie sprawę z koniecznych zmian, dlatego wdrażają w swoich firmach kodeksy etyczne. Dobrze opracowany kodeks etyczny powinien dokładnie określać właściwe normy postępowania, a dodatkowo także może budować pozytywny wizerunek firmy.

Etyka w biznesie – ważny aspekt działalności firmy

We współczesnym świecie etyka stała się ważnym aspektem funkcjonowania firmy, a przez to stanowi kluczowy drogowskaz w działaniu biznesowym – nie tylko dla przedsiębiorców, ale również dla ich pracowników. Zasady określane jako etyczne są często jedynym słusznym, choć nie zawsze przestrzeganym kierunkiem osiągania sukcesów na rynku.

Etyka w biznesie musi obejmować relacje na różnych etapach działania firmy. Należy ją stosować w kontaktach z pracownikami, partnerami biznesowymi, kontrahentami, dostawcami, a także z konkurencją. Etyczne normy muszą zostać wdrożone w dwóch aspektach. Pierwszy z nich to forma opisowa, która określa, czym ma być stan moralności w danej grupie w konkretnym czasie. Natomiast druga forma to etyka normatywna, wskazująca zasady i nakazy dotyczące obszaru powinności i obowiązku ujęte w ramach kodeksu i poparte ocenami wartościującymi.

Zasadniczym celem etyki w biznesie jest wyszukiwanie rozwiązań godzących wymogi moralne z dbałością o interes strategiczny firmy. Przedsiębiorstwa podejmują czasem kontrowersyjne decyzje, sprzeczne z normami współżycia społecznego, stawiając na jak najwyższy zysk i minimalizację kosztów. Niestety, często takie działania mogą godzić w interes pracowników, partnerów handlowych oraz klientów.

Etyka w biznesie powinna być podstawą funkcjonowania każdej organizacji. Przestrzeganie uczciwych zasad i norm może usprawnić działanie firmy i zmniejszyć koszty ewentualnych konfliktów wynikających z nieznajomości reguł moralnych w biznesie. Pomaga w tym właściwie przygotowany kodeks etyczny.

Kodeks etyczny w firmie – co powinien zawierać?

Jednym z podstawowych motywów tworzenia i wdrażania kodeksu etycznego w firmie jest możliwość usystematyzowania panujących tam zasad oraz stworzenie punktu odniesienia w sytuacjach niejasnych lub problematycznych. Dokument ma także na celu wzmocnienie transparentności wymogów i oczekiwań obowiązujących w firmie. Kodeksy etyczne są również przydatne jako profilaktyczne narzędzie przeciwko nadużyciom i wszelkim nieprawidłowościom (takim jak korupcja, konflikt interesów, czy kradzież).

Właściwie skonstruowany kodeks etyczny i zawarte w nim normy będą użyteczne przy określaniu konsekwencji dyscyplinarnych dla pracowników, którzy dopuszczą się nadużyć. Dodatkowo taki kodeks wzmacnia relacje w firmie, a także poprawia wizerunek przedsiębiorstwa.

Oprócz ogólnych zasad i wyznawanych wartości w kodeksie etycznym powinny znaleźć się szczegółowe zapisy dotyczące m.in. zachowania pracowników w pracy, dyskryminacji, mobbingu, praw człowieka, zachowania poufności, procedur dyscyplinarnych, metod zgłaszania naruszeń, procedur antykorupcyjnych, zasad korzystania ze sprzętu firmowego. Warto uwzględnić w nim także stosunek firmy do środowiska i społeczności lokalnych. Dokument taki nie powinien pojawić się w przedsiębiorstwie jako odgórnie zredagowany zbiór zasad. Najlepiej, aby przełożeni włączyli pracowników w proces tworzenia kodeksu.

Kodeks etyczny jest zbiorem zasad i powiązanych z nimi procedur. Jednak dokument ten nie może być celem samym sobie, powinien stanowić jeden z elementów świadomego kształtowania kultury etycznej organizacji.

Jednocześnie ważne jest odpowiednie wdrożenie kodeksu w firmie – komunikacja z pracownikami, szkolenia i wyjaśnienie ewentualnych wątpliwości. Funkcjonujący, a więc przestrzegany, kodeks etyczny to fundament, na którym można budować uczciwą działalność biznesową.


[1] https://www.crn.pl/aktualnosci/najczestsze-naduzycia-w-polskim-biznesie