Blog: Etyka w firmie

Kodeks etyczny – dlaczego warto go wdrożyć w firmie?

Coraz częściej dużym wyzwaniem dla nowoczesnych firm jest tworzenie etycznej kultury organizacyjnej oraz wprowadzanie wysokich standardów postępowania wobec pracowników, klientów oraz kontrahentów. To element budowania wiarygodności i pozytywnego wizerunku przedsiębiorstwa. Fundamentem tej polityki jest odpowiednio przygotowany kodeks etyczny.

Raport „Odpowiedzialny biznes w Polsce. Dobre praktyki” pokazuje, że coraz więcej polskich firm dba o odpowiedzialność i dobrą etykę w biznesie. W 2012 roku liczba dobrych praktyk w firmie wynosiła 400, natomiast w 2018 roku wzrosła do 1.549.

Do najpopularniejszych działań podejmowanych przez przedsiębiorców należą: zaangażowanie społeczne, rozwój społeczności lokalnej oraz praktyki z zakresu pracy. Dużo firm stawia również na ład organizacyjny. W tym obszarze najliczniejszą grupę, ponad 50% inicjatyw, stanowią działania z kategorii etyki oraz compliance.

55 dobrych praktyk obejmuje działania z kategorii uczciwych praktyk operacyjnych – to czynności związane z edukacją rynku. Ważną rolę w tym obszarze zajmują partnerstwa i koalicje. Współpracują one, aby znaleźć rozwiązania oraz przygotować materiały edukacyjne w polskiej wersji językowej, dotyczące norm i wytycznych dla biznesu[1].

Kodeks etyczny – drogowskaz dla firm

Kodeks etyczny to zbiór zasad i reguł, które powinny być kluczowe dla każdej firmy. Normy w nim zamieszczone muszą określać wizję i misję przedsiębiorstwa oraz regulować stosunek relacji na linii firma-współpracownik, firma-klient, współpracownik-klient.

Należy zauważyć, że kodeks etyczny spełnia kilka celów. Pierwszym z nich jest regulacja działań wewnętrznych przedsiębiorstwa, a także określenie założeń kultury korporacyjnej firmy i dążenie do wdrożenia standardu prowadzenia usług.

Taki dokument umożliwia również postrzeganie przedsiębiorstwa przez klienta jako organizacji rzetelnej i godnej zaufania. To ważne zwłaszcza w obecnych czasach, gdy łatwość rozpowszechniania negatywnych opinii (szczególnie w internecie) może zaburzać prawdziwy obraz firmy. Kodeks etyczny opisujący wartości i zasady postępowania obowiązujące w danej organizacji będzie stanowił dobrą wizytówkę. Już samo istnienie takiego dokumentu zwraca uwagę na dobre intencje przedsiębiorstwa i na jego starania w zakresie zachowania uczciwości i rzetelności.

Prawidłowo sformułowany, wdrożony i przestrzegany kodeks etyczny pełni w przedsiębiorstwie ważną funkcję. Zwiększa wartość firmy, zaufanie do niej, a do tego przynosi realne korzyści w wymiarze materialnym. Mając do wyboru produkty oferowane przez różne przedsiębiorstwa, klient chętniej zdecyduje się na te, które są proponowane przez firmę odpowiedzialną społecznie i preferującą etyczne zasady funkcjonowania.

Wdrożenie kodeksu etycznego będzie efektywne tylko wtedy, gdy zapisane tam normy i zasady nie będą martwe. To oznacza, że muszą być przestrzegane w codziennym postępowaniu pracowników. Osiągniecie tego celu wymaga od firmy zaplanowania wielu działań, które pozwolą na trwałe wpisanie się wartości etycznych do kultury organizacji. Proces wprowadzania kodeksu etycznego powinien być podzielony na trzy etapy: budowanie świadomości, wdrożenie norm oraz zakorzenienie.

Co powinien zawierać kodeks etyczny?

Dobry kodeks etyczny powinien być skonstruowany w sposób zrozumiały. Musi on także odpowiadać na pytania współpracowników i klientów firmy oraz rozwiewać wątpliwości w przypadku możliwych do wystąpienia nieporozumień. W dokumencie tym należy zawrzeć reguły i zasady uznawane w danym przedsiębiorstwie za właściwe, z dokładnym nakreśleniem misji i wizji organizacji. Warto również wyjaśnić przyczyny, cele i metody wykorzystane przy tworzeniu kodeksu.

Istotne jest określenie w kodeksie etycznym obowiązków pracowników i całej organizacji wobec otoczenia oraz nawiązanie do innych działań firmy w ramach szeroko rozumianej etyki w biznesie. W dokumencie należy przedstawić korzyści dla zatrudnionych wynikające z przestrzegania zasad kodeksu, jednocześnie powinny znaleźć się w nim również sankcje grożące za nieprzestrzeganie wytycznych.

W takim regulaminie należy określić sposoby identyfikacji zachowań pożądanych i niepożądanych. Dotyczy to przede wszystkim takich kwestiach jak poufność posiadanych informacji, zachowanie pracownika w pracy, prawa człowieka, tolerancja, BHP i relacje ze współpracownikami oraz kontrahentami.

W kodeksie etycznym warto odnieść się do systemu zgłaszania naruszeń i nieprawidłowości. Powinny tam zostać określone rozwiązania wykorzystywane w danej firmie w zakresie pozyskiwania informacji o działaniach niepożądanych (np. anonimowe zgłoszenia whistle blowing z wykorzystaniem linii etycznej). Dokument musi również wskazywać metody rozwiązywania takich problemów jak korupcja, nadużycia, czy mobbing.

Pojęcia bliskoznaczne wobec słowa „etyczny” to m.in. „moralny”, „słuszny”, „dobry”. Określenie takie może być szeroko rozumiane, jednak dotyczy również poprawności i uczciwości w relacjach biznesowych. Każdy przedsiębiorca chce być postrzegany jako solidny, uczciwy i rzetelny partner w prowadzeniu interesów. Kodeks etyczny, o ile jest przestrzegany przez właściciela firmy oraz jego pracowników, może być jednym z elementów ułatwiających utrwalenie pozytywnego wizerunku w działalności biznesowej.


[1] http://odpowiedzialnybiznes.pl/publikacje/raport-2018/


Kodeks etyczny jako wsparcie działalności biznesowej.

Etyka w biznesie to problem złożony i niełatwy do wyjaśnienia – trudno przecież zdefiniować zarówno dobrego biznesmena, jak i etyczną firmę. Najczęściej kwestia ta rozstrzyga się w oparciu o takie zasady jak wierność normom moralnym w praktycznym działaniu. Coraz więcej firm chce być postrzeganych jako etyczne, dlatego wdrażają kodeksy etyczne.

Wśród najczęstszych nadużyć w polskich firmach wymienia się fałszowanie ofert przetargowych (26%) i podwójne wystawianie faktur (20%). Dodatkowo odnotowuje się wiele przypadków malwersacji związanych z podróżami i wyjazdami służbowymi (43%). Popularne jest również korzystanie przez pracowników ze służbowych kart kredytowych do prywatnych celów – takie nadużycia zdarzają się w 33% przedsiębiorstw.

40% przedsiębiorców uważa, że straty związane z podróżami służbowymi są niewielkie, jednak warto zaznaczyć, że nadużycia i oszustwa na tle zakupowym są trudne do wykrycia. Jedna czwarta firm z regionu EMEA traci na skutek takich nieuczciwych praktyk od 10 tys. do 150 tys. euro rocznie. Natomiast w Polsce ten problem jest bagatelizowany i nieokreślony w liczbach.

W naszym kraju 27% firm zatwierdza wnioski o realizację zamówienia ręcznie, aby zminimalizować ryzyko oszustwa. Taka sama liczba przedsiębiorców polega na pracownikach, których zadaniem jest kontrola tego procesu. Do najczęściej stosowanych technik wykrywania nadużyć należy kontrola ręczna (43%), wyspecjalizowane oprogramowanie (30%), integracja i reduplikacja danych (30%)[1].

Wiele z tych rozwiązań pozostawia duże pole do nadużyć. Coraz częściej jednak

przedsiębiorcy zdają sobie sprawę z koniecznych zmian, dlatego wdrażają w swoich firmach kodeksy etyczne. Dobrze opracowany kodeks etyczny powinien dokładnie określać właściwe normy postępowania, a dodatkowo także może budować pozytywny wizerunek firmy.

Etyka w biznesie – ważny aspekt działalności firmy

We współczesnym świecie etyka stała się ważnym aspektem funkcjonowania firmy, a przez to stanowi kluczowy drogowskaz w działaniu biznesowym – nie tylko dla przedsiębiorców, ale również dla ich pracowników. Zasady określane jako etyczne są często jedynym słusznym, choć nie zawsze przestrzeganym kierunkiem osiągania sukcesów na rynku.

Etyka w biznesie musi obejmować relacje na różnych etapach działania firmy. Należy ją stosować w kontaktach z pracownikami, partnerami biznesowymi, kontrahentami, dostawcami, a także z konkurencją. Etyczne normy muszą zostać wdrożone w dwóch aspektach. Pierwszy z nich to forma opisowa, która określa, czym ma być stan moralności w danej grupie w konkretnym czasie. Natomiast druga forma to etyka normatywna, wskazująca zasady i nakazy dotyczące obszaru powinności i obowiązku ujęte w ramach kodeksu i poparte ocenami wartościującymi.

Zasadniczym celem etyki w biznesie jest wyszukiwanie rozwiązań godzących wymogi moralne z dbałością o interes strategiczny firmy. Przedsiębiorstwa podejmują czasem kontrowersyjne decyzje, sprzeczne z normami współżycia społecznego, stawiając na jak najwyższy zysk i minimalizację kosztów. Niestety, często takie działania mogą godzić w interes pracowników, partnerów handlowych oraz klientów.

Etyka w biznesie powinna być podstawą funkcjonowania każdej organizacji. Przestrzeganie uczciwych zasad i norm może usprawnić działanie firmy i zmniejszyć koszty ewentualnych konfliktów wynikających z nieznajomości reguł moralnych w biznesie. Pomaga w tym właściwie przygotowany kodeks etyczny.

Kodeks etyczny w firmie – co powinien zawierać?

Jednym z podstawowych motywów tworzenia i wdrażania kodeksu etycznego w firmie jest możliwość usystematyzowania panujących tam zasad oraz stworzenie punktu odniesienia w sytuacjach niejasnych lub problematycznych. Dokument ma także na celu wzmocnienie transparentności wymogów i oczekiwań obowiązujących w firmie. Kodeksy etyczne są również przydatne jako profilaktyczne narzędzie przeciwko nadużyciom i wszelkim nieprawidłowościom (takim jak korupcja, konflikt interesów, czy kradzież).

Właściwie skonstruowany kodeks etyczny i zawarte w nim normy będą użyteczne przy określaniu konsekwencji dyscyplinarnych dla pracowników, którzy dopuszczą się nadużyć. Dodatkowo taki kodeks wzmacnia relacje w firmie, a także poprawia wizerunek przedsiębiorstwa.

Oprócz ogólnych zasad i wyznawanych wartości w kodeksie etycznym powinny znaleźć się szczegółowe zapisy dotyczące m.in. zachowania pracowników w pracy, dyskryminacji, mobbingu, praw człowieka, zachowania poufności, procedur dyscyplinarnych, metod zgłaszania naruszeń, procedur antykorupcyjnych, zasad korzystania ze sprzętu firmowego. Warto uwzględnić w nim także stosunek firmy do środowiska i społeczności lokalnych. Dokument taki nie powinien pojawić się w przedsiębiorstwie jako odgórnie zredagowany zbiór zasad. Najlepiej, aby przełożeni włączyli pracowników w proces tworzenia kodeksu.

Kodeks etyczny jest zbiorem zasad i powiązanych z nimi procedur. Jednak dokument ten nie może być celem samym sobie, powinien stanowić jeden z elementów świadomego kształtowania kultury etycznej organizacji.

Jednocześnie ważne jest odpowiednie wdrożenie kodeksu w firmie – komunikacja z pracownikami, szkolenia i wyjaśnienie ewentualnych wątpliwości. Funkcjonujący, a więc przestrzegany, kodeks etyczny to fundament, na którym można budować uczciwą działalność biznesową.


[1] https://www.crn.pl/aktualnosci/najczestsze-naduzycia-w-polskim-biznesie