Mobbing a kultura organizacyjna


Notice: Undefined variable: post_id in /sygnalizuj.com/wp-content/themes/sygnalizuj/template-parts/post.php on line 18
Definicja mobbingu

Praca jest jedną z najbardziej pożądanych wartości w życiu człowieka. Jej posiadanie świadczy o prestiżu, jednak dość często sprowadza się ją do pieniądza. Przestaje być źródłem satysfakcji, a staje się powodem frustracji. To prowadzi do różnych patologii i zaburzeń w kulturze organizacyjnej firmy.

W Polsce każdego dnia setki pracowników pada ofiarą zachowań o znamionach mobbingu. Należą do nich wyzwiska, złośliwości, pokrzykiwania, seksistowskie zaczepki itp.

Jednak według wielu badań skala mobbingu w Polsce jest bardzo mała. W ciągu trzech kwartałów 2015 roku Państwowa Inspekcja Pracy otrzymała 1.198 skarg na mobbing, a tylko 81 z nich inspektorzy uznali za zasadne. W okresie tym przed sądem rejonowym toczyło się 559 spraw, w których zapadło 241 wyroków, jednak roszczenie pracownika uwzględniono tylko w 28 sprawach.

Dopiero kolejny rok, 2016, pokazał, że mobbing w Polsce jest dość powszechny, ale niewielu nękanych decyduje się na złożenie skargi. W pierwszej połowie roku 2016 Polscy pracownicy wzięli 9,5 mln dni wolnych z powodu zaburzeń psychicznych, będących następstwem mobbingu w pracy[1].

Mobbing w definicji

Definicja mobbingu została po raz pierwszy użyta przez słynnego austriackiego noblistę i etnografa Konrada Lorenza, który opisywał osaczanie najsłabszego osobnika w stadzie zwierząt. W latach 60. pojęcie „mobbing” wykorzystał szwedzki lekarz Peter Paul Heinemann w odniesieniu do wrogich zachowań występujących wśród uczniów z różnych szkół.

Dopiero w latach 80. definicji tej użyto w psychologii pracy w celu scharakteryzowania niektórych destruktywnych zachowań i terroru psychicznego w miejscu pracy. Mobbing to pojęcie wywodzące się od angielskiego słowa „mob”. Oznacza ono systematyczne i celowe negatywne zachowanie, takie jak szykanowanie, atakowanie, nękanie mające na celu naruszenie godności osobistej danej osoby.

Definicja stworzona przez Międzynarodową Organizację Pracy określa mobbing jako „obraźliwe zachowanie przez mściwe, okrutne, złośliwe lub upokarzające usiłowania zaszkodzenia jednostce lub grupie pracowników, którzy stają się przedmiotem psychicznego dręczenia”.

Natomiast w polskim prawie pracy mobbing jest określany jako „działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników”.

Aby wszystkie wymienione zachowania mogły być uznane za mobbing, musi dodatkowo zaistnieć długotrwałe dręczenie, powtarzalność, nierównowaga sił między ofiarą a mobberem oraz negatywne konsekwencje zdrowotne dla ofiary.

Negatywne skutki mobbingu dla firmy

Skutki mobbingu najbardziej odczuwa prześladowana czy też izolowana ofiara. Często konsekwencją długotrwałego nękania jest utrata pracy, a także zdrowia. Jednak skutki mobbingu odczuwają również współpracownicy, będący świadkami takich zachowań i niereagujący na nie.

Dodatkowo, wszelkie oskarżenia o mobbing, niezależnie czy są słuszne, czy też nie, wpływają negatywnie na wizerunek firmy. W związku z tym w zakładzie pracy niezmiernie ważne jest wprowadzenie działań zaradczych w formie profilaktyki mającej na celu kształtowanie i promowanie odpowiedniej kultury organizacyjnej.

Częstym skutkiem mobbingu pracownika jest to, że staje się on mniej produktywny, unika kontaktu z mobberem i niechętnie przychodzi do pracy. W końcu załamuje się, korzysta ze zwolnienia lekarskiego, a w konsekwencji rozwiązuje umowę o pracę. W ten sposób przedsiębiorstwo traci wykwalifikowanego pracownika, musi go zastąpić innym, co wiąże się z kosztami. Dodatkowo firma traci na wizerunku, ponieważ ofiara może złożyć skargę lub podzielić się swoją historią z innymi ludźmi.

Agresja w miejscu pracy jest toksyczna nie tylko dla mobbingowanego pracownika, ale przenosi się na innych współpracowników i atmosferę w załodze. Stresu doświadczają również świadkowie mobbingu. Jest on porównywalny z tym, jakiego doświadcza ofiara, a to negatywnie odbija się na efektywności pracy zespołu.

Warto zauważyć, że skutki mobbingu mogą być odczuwalne również w przypadku niesłusznego oskarżenia o prześladowanie czy też nękanie. To straty wizerunkowe dla osoby posądzonej o mobbing, jak również dla całej firmy.

Niestety, granica między byciem wymagającym a byciem prześladowcą jest bardzo cienka i często pozostaje w subiektywnej ocenie pracownika. Bardzo ważne w każdej organizacji jest wprowadzanie kultury organizacyjnej i polityki antymobbingowej, w którą powinni być zaangażowani wszyscy pracownicy, łącznie z kadrą kierowniczą.

Prawo nakłada na pracodawców obowiązek przeciwdziałania mobbingowi. Jednak kształtowanie kultury organizacyjnej w firmie to potężne wyzwanie, wymagające czasu, konsekwencji i przemyślanego działania. Modelowanie właściwych zachowań wśród pracowników zapobiega przypadkom wrogości w przedsiębiorstwie, a dodatkowo wzmacnia wizerunkowo markę pracodawcy.


[1] https://serwisy.gazetaprawna.pl/praca-i-kariera/artykuly/1098819,szumlewicz-o-mobbingu-w-polsce.html

Brak ocen.
Please wait...


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *