Fraudy, czyli oszustwa i nadużycia pracownicze


Notice: Undefined variable: post_id in /sygnalizuj.com/wp-content/themes/sygnalizuj/template-parts/post.php on line 18
Fraudy, czyli oszustwa i nadużycia pracownicze

Słowo „fraud” pochodzi z języka angielskiego i oznacza oszustwa zmierzające do wyłudzenia korzyści majątkowej lub osobistej. Rozszerzeniem tego pojęcia jest „occupational fraud”. To czynności zmierzające do wyłudzeń, nadużyć i oszustw wobec pracodawcy lub osób współpracujących.

Skala problemu jest coraz większa, dotyczy nie tylko małych i średnich przedsiębiorstw, ale także dużych korporacji.Według najnowszych badań firmy PwC1, w ostatnich dwóch latach aż 50% polskich przedsiębiorstw doświadczyło nadużyć. To znaczący, bo aż 14-procentowy, wzrost w porównaniu do 2016 roku. Wtedy do takiego zjawiska przyznawało się 36% firm. Rosnącą skalę oszustw i wyłudzeń widać także w europejskich organizacjach. Tylko w Europie Środkowo-Wschodniej z takim zjawiskiem zmaga się aż 43% przedsiębiorstw (o 12% więcej niż w 2016 roku).

Najczęstszym nadużyciem były kradzieże majątku firmy (47%), rzadziej występowało nieetyczne prowadzenie biznesu i konflikt interesów (43%) oraz nadużycia podatkowe i transakcyjne (40%). Wykryte w ciągu ostatnich 24 miesięcy oszustwa i nieprawidłowości kosztowały co drugie polskie przedsiębiorstwo ponad 400 tys. zł. Za 55% nadużyć odpowiadały osoby zatrudnione w firmie – aż 54% z nich to przedstawiciele kadry kierowniczej.

Occupational frauds – jak pracownicy oszukują firmę

Międzynarodowe Stowarzyszenie Certyfikowanych Biegłych ds. Przestępstw Gospodarczych (Association of Certified Fraud Examiners – ACFE), badające oszustwa i nadużycia pracownicze, określa occupational frauds jako „wykorzystanie stanowiska do wzbogacenia się drogą świadomego nadużywania, bądź niewłaściwego użytkowania aktywów lub majątku zatrudniającej firmy”.

Wszelkie czynności mające znamiona wyłudzeń czy nadużyć są najczęściej dokonywane w tajemnicy, naruszają obowiązki pracownika wobec firmy, uszczuplają majątek przedsiębiorstwa oraz mają na celu uzyskanie korzyści finansowych.

Fraudy mogą być popełniane przez pojedynczych pracowników, grupę współpracowników oraz personel działający w zmowie z osobami z zewnątrz.

ACEF dzieli oszustwa i nadużycia w firmach na trzy kategorie:

1. Sprzeniewierzenie aktywów – do tego rodzaju nadużyć zalicza się szeroko pojęte kradzieże oraz niewłaściwe wykorzystanie aktywów firmy, np. kradzież pieniędzy, zapasów, przedstawianie zawyżonych lub fikcyjnych rozliczeń.

2. Korupcja – do tej grupy zalicza się czynności związane z wykorzystywaniem swojego stanowiska w celu osiągnięcia korzyści majątkowych dla siebie lub osób trzecich (np. przekupstwo, angażowanie się w konflikt interesów, nielegalne gratyfikacje, wymuszenia ekonomiczne).

3. Fałszowanie sprawozdań finansowych – celem jest zniekształcenie informacji finansowej i zarządczej. Do czynności takich zaliczymy m.in. zawyżanie lub niedoszacowanie przychodów i aktywów.

Jak chronić firmę przed occupational frauds?

Najczęściej występującym i najbardziej kosztownym oszustwem pracowniczym jest sprzeniewierzenie aktywów. Mniej wykrytych wyłudzeń dotyczy fałszowania sprawozdań i korupcji. Nadużycia w firmie są na ogół ujawniane przez innych zatrudnionych (określa się ich mianem sygnalistów). Fraudy mogą zostać wykryte także na skutek kontroli przełożonych, poprzez audyt wewnętrzny lub zewnętrzny, badanie dokumentacji, monitoring lub przyznanie się sprawcy.

W długotrwałej perspektywie occupational frauds naraża każdą firmę na straty finansowe, a w przypadku wykrycia, także na pogorszenie wizerunku. Zapobieganie oszustwom i nadużyciom wśród pracowników nie jest proste. Warto zacząć od uświadomienia im, jakie szkody przynoszą takie zjawiska. Należy przeprowadzić szkolenia, a także dbać o zdrową atmosferę w pracy, bazującą na szczerości i otwartości.

Innym rozwiązaniem jest wprowadzenie prostych systemów zabezpieczających, monitorujących pracę przy komputerach, na serwerach i sieciach roboczych w przedsiębiorstwie. Takie metody nie są kosztowne, a mogą uchronić pracodawcę przed wyciekiem danych oraz działaniami cyberprzestępców.

Do poprawy bezpieczeństwa gospodarczego w firmie przyczyni się również reorganizacja hierarchii i przejście na tzw. strukturę macierzową. W takim systemie osoba zarządzająca podejmuje kluczowe decyzje wyłącznie przy współudziale podległych sobie szefów oddziałów czy sektorów. Taka konstrukcja zarządzania sprzyja zaangażowaniu i zwiększa współpracę w obrębie grupy kierowniczej.

Fraudy, czyli oszustwa i nadużycia w firmie, to zjawiska, które są stale obecne w organizacjach. Niestety, problemy często wynikają z błędnego przekonania pracowników, że nie są oni dopowiedziani za wspólne, firmowe dobro. Tymczasem zgodnie z Kodeksem pracy, każdy zatrudniony jest zobowiązany dbać i chronić mienie przedsiębiorstwa. Aby ograniczyć wyłudzenia i oszustwa w firmie, pracodawcy powinni wdrożyć odpowiednie szkolenia oraz wypracować jasne zasady zachowań obowiązujących w przedsiębiorstwie.


1 https://www.pwc.pl/pl/media/2018/2018-03-01-przestepczosc-gospodarcza-2018.html

Brak ocen.
Please wait...


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *