Czy menedżer odpowiada za nadużycia w firmie?


Notice: Undefined variable: post_id in /sygnalizuj.com/wp-content/themes/sygnalizuj/template-parts/post.php on line 18
Czy menedżer odpowiada za nadużycia w firmie

Zjawisko nadużyć w miejscu pracy nie jest wcale rzadkością i dotyczy różnych branż. W walce z nadużyciami ważna jest uczciwość i zasady etyki, do których zobowiązani są pracownicy na każdym szczeblu zarządzania. Szczególnie od menedżerów wymaga się etycznej postawy.

Światowe Badanie Nadużyć Gospodarczych pokazuje, że w wielu firmach trudno określić, kto ponosi odpowiedzialność za uczciwe postępowanie pracowników. 4% respondentów twierdzi, że jest to obowiązkiem kierownictwa wyższego szczebla. 22% badanych uważa, że w przedsiębiorstwie należy stosować odpowiedzialność indywidualną, 15% – że za pilnowanie uczciwości zatrudnionych odpowiada zarząd, 11% twierdzi, że to obowiązek kadry zarządzającej, a 9% wskazuje dział prawny1.

Co jednak, gdy za nadużycia jest odpowiedzialny menedżer, a nie szeregowy pracownik? 11% firm przyznaje, że w ciągu ostatnich dwóch lat miało do czynienia z istotnym nadużyciem gospodarczym. Tyle samo ankietowanych przez firmę EY uważa, że wręczenie łapówki w celu zdobycia kontraktu jest praktyką powszechną wśród przedsiębiorców i kadry kierowniczej. 38% respondentów twierdzi, że praktyki korupcyjne są bardzo rozpowszechnione w działalności gospodarczej w ich kraju. Natomiast 13% badanych przez EY nie widzi nic złego w oferowaniu gotówki w zamian za zdobycie lub utrzymanie kontraktu w sytuacji, gdy jest to potrzebne dla ratowania firmy.

Etyka i efektywność w pracy menedżera

Etyka i efektywność to dwie kluczowe kwestie w działaniach zawodowych kadry zarządzającej. Etyka zachowań menedżera w pracy jest rozumiana wąsko, tzn. bliska jest friedmanowskiemu poczuciu przyzwoitości. Według Miltona Friedmana menedżerowie powinni angażować się w otwartą i wolną konkurencję bez podstępu i oszustw. Z drugiej strony, właśnie na takie zagrożenia najbardziej są narażone osoby na stanowiskach kierowniczych. Do działań nieetycznych menedżerów zaliczyć można m.in. korupcję, nepotyzm, oszustwa podatkowe, wyłudzenia, protekcję, dyskryminację oraz tzw. przestępstwa białych kołnierzyków, które są kojarzone właśnie z przestępstwami gospodarczymi.

Efektywność przedsiębiorstwa najczęściej jest utożsamiana z kompetencjami menedżera. W firmach istnieje duża zależność pomiędzy kompetencjami lub kwalifikacjami kadry zarządzającej a osiąganymi przez organizację wynikami ekonomicznymi. Umiejętności menedżera wykorzystywane są jako wskaźniki efektywności przedsiębiorstwa. To jeden z elementów polityki kadrowej, w ramach której oceniana jest praca menedżera i jej wymiar etyczny. Do kwestii tej dochodzi jeszcze dobór pracowników, za który odpowiada kadra zarządzająca. Tutaj często dochodzi do konfliktu między uczciwymi a niekompetentnymi osobami oraz nieuczciwymi a kompetentnymi. Menedżer jest naciskany na realizację założonych celów, co może go skłaniać do wyboru pracownika nieuczciwego, ale mogącego przyczynić się do zwiększenia efektywności przedsiębiorstwa.

Odpowiedzialność menedżera związana z nadużyciami

Odpowiedzialność menedżerów wobec przedsiębiorców, którzy ich zatrudniają, można interpretować w dwóch kategoriach:

  • jako stosunek zobowiązaniowy, gdy między przedsiębiorcą a menedżerem występuje umowa o pracę albo umowa cywilnoprawna (kontrakt menedżerski);
  • jako stosunek korporacyjny związany z zajmowaniem stanowiska w organie zarządzającym.

Wróćmy teraz do kwestii nadużyć. Gdy menedżer wykonuje swoje obowiązki na podstawie umowy o pracę, wtedy jego odpowiedzialność określają przepisy Kodeksu pracy i jest ona ograniczona tylko do sumienności wobec pracodawcy, nie dotyczy natomiast kontrahentów firmy. Dodatkowo zakres jego winy będzie rozpatrywany zależnie od tego, czy szkoda została wyrządzona umyślnie, czy nieumyślnie. W sytuacji przewinienia umyślnego menedżer będzie zobowiązany do odszkodowania w pełnej wysokości wyrządzonej szkody. Gdy natomiast doszło do nieumyślnej krzywdy, wtedy odpowiedzialność jest ograniczona tylko do wysokości równowartości trzymiesięcznego wynagrodzenia za pracę.

Nieco inaczej jest w sytuacji, gdy menedżer jest zatrudniony na podstawie umowy cywilnoprawnej (kontrakt menedżerskiego lub inna umowa nienazwana). Zakres odpowiedzialności w takim przypadku ustalają ogólne przepisy Kodeksu cywilnego. Mogą one być także indywidualnie ustanowione przez zapisy kontraktu zgodnie z zasadą swobody umów. W takiej sytuacji odpowiedzialność menedżera może zostać ograniczona do określonych w umowie ustaleń.

Największe obciążenie nakłada na menedżera stanowisko w ramach członkostwa w zarządzie spółki. W tym przypadku zakres odpowiedzialności może być bardzo szeroki i może obejmować również majątek menedżera.

Nadużycia menedżerskie znajdziemy także w Kodeksie karnym. To tzw. czyny zabronione, do których należą przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi oraz przestępstwo nadużycia zaufania. Odpowiedzialność karna za decyzje kadry kierowniczej, w tym także menedżerów, związana z posiadanymi uprawnieniami w zakresie zajmowania się sprawami majątkowymi oraz działalnością gospodarczą, została uregulowana w art. 296 Kodeksu karnego. Tam właśnie określono typy przestępstw menedżerskich. Jeśli zatem zastanawiamy się nad tym, czy menedżer odpowiada za nadużycia w firmie, to odpowiedź będzie zdecydowanie twierdząca, ale już zakres tej odpowiedzialności może być różny.


1 http://branden.biz/wp-content/uploads/2018/05/EY_Global_Fraud_Survey_pl.pdf

Brak ocen.
Please wait...


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *